Ile kosztuje filiżanka kawy speciality, a ile kawy z marketu?
Potrzebna jest wspólna miara, więc przyjmijmy dawkę 17 g, czyli podwójne espresso. Kawa ziarnista do ekspresu daje tu najprostsze przeliczenie, bo dawka jest zawsze taka sama. Opakowanie 250 g kawy Classic Expresso za 49,90 zł wystarcza na czternaście takich filiżanek, czyli 3,39 zł za każdą. Przy Volcan Azul Volcancito za 83,90 zł ta sama filiżanka kosztuje 5,71 zł. Kilogram kawy ziarnistej z sieci handlowej kosztuje regularnie od 60 do 100 zł, a w promocji spada do 50 zł, więc ta sama dawka wychodzi od 85 groszy do 1,70 zł. Za espresso w kawiarni zapłacisz średnio 9,06 zł w skali kraju, a w Warszawie około 10 zł.
Co kryje się za kilogramem kawy z marketu?
Cena kilograma kawy ziarnistej z marketu jest możliwa tylko dzięki oszczędnościom na każdym etapie. Zbiór jest maszynowy, więc do worka trafiają owoce niedojrzałe i przejrzałe, a koszt zbija dodatek tańszej robusty. Palenie trwa kilka minut zamiast kilkunastu i kończy się na ciemnym profilu, który ujednolica smak i zakrywa wady ziarna. Efekt czuć w kubku, gdzie zostaje przede wszystkim gorycz i nuta spalenizny, a nie charakter konkretnej uprawy. Najwięcej mówi jednak to, czego na opakowaniu nie ma. Zamiast daty palenia znajdziesz tam termin przydatności odległy o dwa lata, więc nie ocenisz, czy ziarno wypalono trzy tygodnie czy jedenaście miesięcy temu.
Za co dopłacasz, wybierając kawę speciality?
Znaczna część ceny paczki kawy ziarnistej speciality powstaje jeszcze przed wypaleniem ziarna. Specialty Coffee Association podaje, że zielone ziarno tej klasy bywa kupowane od 30 do ponad 200 procent powyżej ceny giełdowej, a mediana w raporcie Specialty Coffee Transaction Guide to 2,93 dolara za funt przy ocenie 80 do 83,9 punktu. Wymagane 80 punktów w skali SCA oznacza też ściśle ograniczoną liczbę wad w próbce. Reszta dopłaty rozkłada się na kilka pozycji:
- Zbiór odbywa się ręcznie i wieloetapowo, bo zbieracz wraca na krzew po kolejne dojrzałe owoce.
- Partie są niewielkie i kupowane osobno, więc odpadają oszczędności z transportu kontenera.
- Palenie prowadzi się w małych wsadach, z profilem dobranym osobno do każdej kawy.
- Logistyka nastawiona jest na świeżość, dlatego kawa Terres de Café trafia do Polski w częstszych dostawach.
Suma tych pozycji tłumaczy różnicę na paragonie, ale najwięcej zmienia się w kubku, bo zamiast goryczy dostajesz słodycz, czytelną kwasowość i nuty typowe dla regionu uprawy.
Dlaczego filiżanka w kawiarni kosztuje kilka razy więcej?
W cenie z lokalu ziarno to ułamek rachunku, zwykle kilkadziesiąt groszy przy dawce 7 do 9 gramów. Resztę wypełniają praca baristy, czynsz, amortyzacja sprzętu i podatki. Widać to po kawach mlecznych, bo latte w Warszawie kosztuje o 69 procent więcej niż espresso, a mleko takiej różnicy nie tłumaczy. Płacisz tam za miejsce, obsługę i wygodę, a nie za jakość ziarna.
Jak te kwoty wyglądają w skali roku?
Jedna filiżanka dziennie przez rok pokazuje skalę różnicy lepiej niż cena na metce. Warianty domowe liczymy przy dawce 17 g, hojniejszej niż w typowym espresso z lokalu.
| Wariant | Filiżanka | Rok |
|---|---|---|
| Kawa ziarnista z marketu, 50 do 100 zł za kilogram | 0,85 do 1,70 zł | 310 do 620 zł |
| Classic Expresso, 250 g za 49,90 zł | 3,39 zł | około 1240 zł |
| Volcan Azul Volcancito, 250 g za 83,90 zł | 5,71 zł | około 2080 zł |
| Espresso w kawiarni w Warszawie | 10,00 zł | około 3650 zł |
| Latte w kawiarni w Warszawie | 17,00 zł | około 6200 zł |
Codzienne przejście z kawy sklepowej na najtańszą pozycję z palarni kosztuje od 620 do 930 zł rocznie. Porównanie z kawiarnią wypada zupełnie inaczej, bo rezygnacja z jednego espresso na mieście na rzecz domowej filiżanki zostawia w kieszeni około 2400 zł rocznie. Francuska kawa speciality jest w tym zestawieniu wyraźnie bliżej marketu niż kawiarni.
Czy kawę speciality trzeba pić codziennie?
Nie trzeba, bo tańsza kawa i speciality dobrze się uzupełniają. Do kubka wypijanego w biegu wystarczy zwykła kawa ze sklepu, której i tak nie zdążysz posmakować, a lepsze ziarno zostaje na moment, gdy zwracasz uwagę na smak. Jedna taka filiżanka w weekend zamiast latte na mieście daje około 700 zł różnicy w skali roku. Dopłata traci sens właściwie tylko wtedy, gdy kupujesz kawę już zmieloną, robisz zapas na kwartał albo topisz ją w mleku z syropem, bo płacisz wtedy za coś, czego nie poczujesz.
Domowe parzenie ma nad kawiarnią kilka przewag:
- Mielisz ziarno tuż przed parzeniem, więc aromat nie zdąży wywietrzeć.
- Znasz datę palenia i pijesz kawę wtedy, gdy smakuje najlepiej.
- Parzysz jedną porcję bez presji kolejki, więc możesz poprawić dawkę i czas parzenia.
- Dobierasz ziarno pod własny smak, zamiast pić blend ustawiony pod całe menu lokalu.
Przy odrobinie wprawy domowa filiżanka bywa lepsza niż ta z lokalu w godzinach szczytu. Kawa ziarnista premium z francuskiej palarni Terres de Café ma na opakowaniu podaną farmę, odmianę i datę palenia, więc dokładnie wiesz, co parzysz.
Nie chodzi o to, żeby pić drożej codziennie, tylko o to, żeby wiedzieć, kiedy naprawdę warto!
